NAD+ Supplementen
Gepubliceerd op 11 februari 2024 - Laatst bijgewerkt op 30 september 2025
Laatst bijgewerkt op 30 september 2025
NAD+ staat voor nicotinamide adenine dinucleotide, een cruciaal co-enzym dat noodzakelijk is voor de energieproductie in elke levende cel van je lichaam.
Zonder NAD+
- zou je hart niet in staat zijn om bloed door je aderen te pompen
- zouden je longen niet kunnen ademen
- zouden de neuronen in je hersenen niet functioneren
Geen enkel vitaal orgaan in je lichaam zou kunnen werken zonder deze essentiële molecule.
NAD+ kan worden vergeleken met de olie in een auto: het zorgt ervoor dat de motor soepel blijft draaien.
NAD+ is verbonden met veroudering
NAD+ wordt in onderzoek in verband gebracht met verouderingsprocessen. Uitspraken over het via voedingsmiddelen of supplementen voorkómen, behandelen of genezen van ziekten of het verlengen van de levensduur zijn niet toegestaan; dergelijke effecten zijn bij mensen niet vastgesteld.
Energieproductie en veroudering
NAD+ is essentieel voor de energieproductie in cellen via processen zoals glycolyse en oxidatieve fosforylering. In de literatuur worden leeftijdsgebonden veranderingen beschreven, maar hieraan mogen geen productbeloften worden gekoppeld.
DNA-schade en reparatie
Veroudering wordt geassocieerd met een toename van DNA-schade, veroorzaakt door verschillende interne en externe factoren zoals oxidatieve stress en omgevingsinvloeden. NAD+ is nodig voor bepaalde vormen van DNA-reparatie, zoals PARP-geactiveerde reparatie. Dit is mechanistische informatie; het impliceert geen toegestane claim voor voedingsmiddelen.
Sirtuïnes en veroudering
Sirtuïnes zijn een groep van eiwitten die afhankelijk zijn van NAD+ en een rol spelen bij regulering van genexpressie, DNA-reparatie, celmetabolisme en andere cellulaire processen. Dit onderzoeksveld is in ontwikkeling; beweringen over ‘gezondheid en levensduur’ door het verhogen van NAD+ vallen buiten wat geclaimd mag worden voor levensmiddelen/supplementen.
Hassina Massudi en haar team van onderzoekers aan de Universiteit van New South Wales hebben leeftijdsgebonden veranderingen geïdentificeerd die verband houden met lage niveaus van NAD+. In sommige studies worden lagere NAD+-waarden bij het ouder worden gerapporteerd; dit zijn associaties en zeggen op zichzelf niets over effectiviteit van voedingsmiddelen of supplementen tegen ziekten.
Publicaties bespreken hypothesen rond het verhogen van NAD+-niveaus; dit levert geen toegestane EU-gezondheidsclaim op en mag niet als aanprijzing van een gezondheidsvoordeel worden gebruikt.
NAD, NAD+ of NADH?
Sommige mensen noemen ze NAD-supplementen, terwijl anderen verwijzen naar NAD+ of NADH. Maar wat is nu eigenlijk het verschil?
NAD is eigenlijk gewoon een algemene term om twee verschillende vormen van hetzelfde molecuul te beschrijven.
Stel je een NAD-molecuul voor als een bestelwagen. Deze bestelwagen haalt een lading op die het energieproces in je cellen activeert. Wanneer de bestelwagen leeg is, wordt het molecuul NAD+ genoemd. Maar wanneer de bestelwagen geladen is, wordt het NADH genoemd.
NAD maakt verschillende leveringsrondes, waarbij het molecuul voortdurend van NAD+ naar NADH verandert.
Nemen van NAD+ geen goed idee?
Het rechtstreeks innemen van NAD+ als supplement is geen goed idee om verschillende redenen:
- Beperkte absorptie: NAD+ is een grote en complexe molecule die moeilijk door de darmwand kan worden opgenomen wanneer het rechtstreeks wordt ingenomen. Het spijsverteringsstelsel kan NAD+ afbreken voordat het de cellen bereikt waar het nodig is.
- Instabiliteit: NAD+ is gevoelig voor degradatie door factoren zoals licht, warmte en vochtigheid.
- Effectiviteit: Zelfs als NAD+ wordt opgenomen, is er geen garantie dat het efficiënt de cellen bereikt waar het als co-enzym functioneert.
- Kosten: NAD+ is relatief duur te produceren, terwijl er geen overtuigend bewijs is van gezondheidsvoordelen bij directe inname als voedingssupplement.
In plaats daarvan richten onderzoekers en fabrikanten zich op NAD+-precursoren, zoals nicotinamide riboside (NR) en nicotinamide mononucleotide (NMN), die het lichaam kan omzetten in NAD+.
NAD+ is een grote molecule
Als NAD+ stabiel zou blijven, zou het nog steeds een uitdaging zijn om celmembranen te doordringen.
- Moleculaire structuur en grootte: door de omvang en complexiteit is opname via de dunne darm beperkt.
- Opnameproblemen: de darmwand laat vooral kleinere moleculen door; NAD+ moet doorgaans eerst worden afgebroken tot bouwstenen.
NAD+ is een grote, gefosforyleerde molecule; onderzoek wijst erop dat extracellulaire NAD+ eerst wordt afgebroken tot kleinere componenten voordat cellen het kunnen benutten.
De ‘grootte’-vergelijkingen hieronder zijn illustratief voor molecuulaantallen per capsule en vormen geen gezondheidsclaim. Tijdens een klinisch onderzoek met schizofrene patiënten bleek een capsule met 250 mg NAD+ lastig door te slikken; men splitste dit op in twee capsules van 125 mg.
Gelukkig zijn cellen efficiënt in het gebruik van NAD+-precursoren om op natuurlijke wijze meer NAD+ aan te maken.
Niacine (NA)
Nicotinezuur, ook wel bekend als niacine, is een vorm van vitamine B3 die de niveaus van NAD+ kan verhogen. Het werd in de jaren 1930 ontdekt als de vroegste vorm van B3, voornamelijk gebruikt om pellagra te behandelen.
Het is een in water oplosbare vitamine die een belangrijke rol speelt in verschillende processen in het lichaam. Niacine draagt bij aan:
- een normaal energieleverend metabolisme
- normaal functioneren van het zenuwstelsel
- vermindering van vermoeidheid en moeheid
- normale psychologische functies
- het behoud van een normale huid
Niacine komt voor in o.a. vlees, vis, gevogelte, volkoren granen, noten en zaden.
In tegenstelling tot een puur NAD+-supplement fungeert niacine als precursor van NAD+. Binnen de cel volgt niacine het Preiss-Handler-pad. Niacine kan ongewenste effecten geven; zo kan de bekende ‘niacine-flush’ optreden (roodheid, warmte-/jeukgevoel).
Is nicotinamide beter ?
Nicotinamide (niacinamide of NAM) is de tweede vorm van vitamine B3 en is ook een precursor van NAD. Het veroorzaakt geen flush zoals niacine. NAM remt echter bepaalde NAD+-afhankelijke enzymen (sirtuïnes) in biochemische zin; dit is mechanistische informatie en geen gezondheidsclaim.
In cosmetica wordt niacinamide vaak gebruikt vanwege hydraterende en kalmerende eigenschappen en ter ondersteuning van het uiterlijk van de huid.
Nicotinamide riboside veelbelovend
Nicotinamide riboside (NR) is de derde en meest recent ontdekte vorm van vitamine B3, ook een NAD+ precursor.
Uit een klinisch onderzoek, gepubliceerd in Scientific Reports [1], waarbij NR werd toegediend aan gezonde volwassenen, blijkt dat NR zowel veilig als effectief de NAD+-niveaus verhoogt.
In tegenstelling tot nicotinamide remt NR sirtuïnes niet.
Uit een onderzoek gepubliceerd in Nature Communications [2] blijkt zelfs dat NR de niveaus van zowel NAD+ als adeninedifosfaatribose (ADPR) – een bijproduct van gezonde sirtuïneactiviteit – aanzienlijk verhoogt, wat aantoont dat het meer NAD+ consumerende activiteiten stimuleert.
De resultaten van bovengenoemde onderzoeken betreffen biomarker-uitkomsten; hieraan mogen geen gezondheids- of ziekteclaims worden gekoppeld.
NR veroorzaakt geen flush. Biochemisch volgt NR een relatief korte route naar NAD+ binnen cellen.
NMN verboden in Europa
Nicotinamide mononucleotide, of NMN, is een andere NAD+ precursor die relatief nieuw is. NMN is geen vorm van vitamine B3, maar eerder een molecuul dat is afgeleid van riboside en nicotinamide.
NMN is gebruikt in veel preklinische studies; een studie gepubliceerd in Biomolecules [3] laat de therapeutische toepassingen van NMN zien.
Binnen de EU is de verkoop van NMN momenteel niet toegestaan omdat het onder de Novel Food-verordening valt en geen goedkeuring heeft. Deze juridische status zegt niets over werkzaamheid of gezondheidseffecten.
Tryptofaan
Tryptofaan is een aminozuur dat door het lichaam wordt gebruikt om eiwitten te synthetiseren en kan alleen via de voeding worden verkregen. Het komt voor in voedingsmiddelen als kalkoen, kip, vlees, kaas, yoghurt en eieren.
Een onderzoek gepubliceerd in de Annual Review of Nutrition [4] evalueerde alle NAD+-precursoren en toonde aan dat tryptofaan het minst efficiënt is. Het onderzoek toont aan dat tryptofaan een zesstappenroute door de cel aflegt om omgezet te worden in NAD.
Tijdens deze zes stappen (technisch gezien de novo biosynthese genoemd) zet tryptofaan zich om in verschillende andere chemische verbindingen die op een zijspoor kunnen raken in andere routes, waardoor de tryptofaanroute de langste en meest inefficiënte route is voor de synthese van NAD.
De resultaten uit deze studies betreffen bio-markers en kunnen niet gezien worden als medisch advies.
Factoren die de NAD+ niveaus kunnen beïnvloeden
- Voeding: niacinerijke voedingsmiddelen en aminozuren zoals tryptofaan en asparaginezuur leveren bouwstenen.
- Lichaamsbeweging: regelmatige beweging beïnvloedt enzymroutes die betrokken zijn bij NAD-biosynthese.
- Levensstijl: stress, overmatig alcoholgebruik en roken kunnen processen beïnvloeden die NAD verbruiken of de celgezondheid onder druk zetten.
Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) voor Niacine
| Levensfase | Leeftijd | Mannen (mg NE*/dag) | Vrouwen (mg NE/dag) |
|---|---|---|---|
| Zuigelingen | 0-6 maanden | 2 (AI) | 2 (AI) |
| Zuigelingen | 7-12 maanden | 4 (AI) | 4 (AI) |
| Kinderen | 1-3 jaar | 6 | 6 |
| Kinderen | 4-8 jaar | 8 | 8 |
| Kinderen | 9-13 jaar | 12 | 12 |
| Adolescenten | 14-18 jaar | 16 | 14 |
| Volwassenen | 19 jaar en ouder | 16 | 14 |
| Zwangerschap | alle leeftijden | – | 18 |
| Borstvoeding | alle leeftijden | – | 17 |
*NE, niacine-equivalent: 1 mg NE = 60 mg tryptofaan = 1 mg niacine
Overzicht van verschillen tussen NAD-precursoren
- NAD+ en NMN zijn groot: extracellulaire NAD+ en NMN worden doorgaans eerst afgebroken/omgezet voordat cellen ze benutten.
- Ongewenste effecten: niacine kan ‘flush’ geven (roodheid, warmte-/jeukgevoel).
- Biochemische effecten: NAM remt sirtuïnes in biochemische zin; dit is geen gezondheidsclaim.
- Routes (‘paden’): NR volgt een korte biochemische route richting NAD+-aanmaak; dit zegt niets over gezondheidsvoordelen.
Disclaimer: Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gevarieerde, evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl. Dit artikel is informatief en bevat geen medische claims of behandelingsadviezen. Neem bij medische vragen contact op met een arts.
Altijd op de hoogte van het laatste gezondheidsnieuws? Abonneer je dan op onze nieuwsbrief:
Bronnen
