11 inzichten over olijfolie en je gezondheid

Laatst bijgewerkt op 8 september 2025

De rol van vet in voeding is vaak onderwerp van discussie. Deskundigen zijn het er echter over eens dat olijfolie – vooral extra vierge olijfolie – een waardevolle plaats kan hebben binnen een gezond voedingspatroon. In dit artikel bespreken we 11 inzichten over olijfolie, gebaseerd op wat onderzoek tot nu toe heeft laten zien.

Redenen waarom olijfolie belangrijk is in je dieet

Olijfolie is rijk aan enkelvoudig onverzadigde vetten

Olijfolie is de natuurlijke olie die wordt gewonnen uit olijven. Ongeveer 14% van die olie bestaat uit verzadigde vetten en 11% bestaat uit meervoudig onverzadigde vetzuren, zoals omega-6 en omega-3.

Het overheersende vetzuur in olijfolie is oliezuur, een enkelvoudig onverzadigd vet dat 73% van het totale oliegehalte uitmaakt. Onderzoekers hebben vooral gekeken naar de rol van oliezuur in lichaamsprocessen, waaronder ontstekingsreacties. De inzichten hierover zijn nog niet eenduidig.

Enkelvoudig onverzadigde vetten zijn goed bestand tegen verhitting, waardoor koken met olijfolie een praktische keuze kan zijn.

Olijfolie bevat antioxidanten

Extra vierge olijfolie van eerste persing bevat naast vetzuren ook kleine hoeveelheden vitamine E en K.

Daarnaast bevat olijfolie polyfenolen, stoffen met antioxidatieve werking. Olijfoliepolyfenolen dragen bij tot de bescherming van bloedlipiden tegen oxidatieve schade (EFSA-goedgekeurde claim, bij voldoende gehalte aan hydroxytyrosol en derivaten).

Olijfolie en ontstekingsprocesse

Er wordt onderzoek gedaan naar de rol van stoffen in olijfolie, zoals oleocanthal en oliezuur, bij ontstekingsprocessen. Deze stoffen worden vaak genoemd in de context van voeding en gezondheid, maar de exacte betekenis hiervan voor de dagelijkse voeding is nog onderwerp van studie.

Olijfolie en hersengezondheid

De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende neurodegeneratieve aandoening. Er zijn studies waarin een mediterraan voedingspatroon, rijk aan olijfolie, in verband is gebracht met ondersteuning van de cognitieve gezondheid. Deze verbanden zijn observationeel en geven geen harde bewijzen.

Olijfolie en de gezondheid van hart en bloedvaten

Een beroerte of hartaandoening ontstaat door problemen met de bloedcirculatie. Verschillende studies hebben gekeken naar de rol van olijfolie binnen het mediterrane dieet, een voedingspatroon dat vaak wordt geassocieerd met een goede cardiovasculaire gezondheid. Hierbij speelt niet alleen olijfolie, maar de gehele leefstijl en voeding een rol.

Olijfolie en lichaamsgewicht

Vet bevat veel energie en kan bij overmatige inname leiden tot gewichtstoename. Toch laten sommige onderzoeken zien dat een voedingspatroon rijk aan olijfolie niet noodzakelijk samenhangt met meer gewicht, en in sommige gevallen zelfs neutraal of gunstig kan uitpakken.

Olijfolie en bloedsuikerhuishouding

Onderzoek naar het mediterrane dieet suggereert dat olijfolie kan passen binnen een voedingspatroon dat gunstig is voor de bloedsuikerregulatie. Dit onderwerp wordt nog verder onderzocht.

Antioxidanten in olijfolie

Kanker is wereldwijd een veelvoorkomende ziekte. De antioxidanten in olijfolie helpen cellen beschermen tegen oxidatieve schade door vrije radicalen. Dit is een algemeen erkend biologisch effect, maar dit mag niet gezien worden als een claim dat olijfolie kanker kan voorkomen of behandelen.

Olijfolie en bacteriën

In laboratoriumonderzoek is gekeken naar de invloed van olijfolie op bepaalde bacteriën, waaronder Helicobacter pylori. De praktische betekenis hiervan voor de gezondheid van de mens is nog niet vastgesteld.

Olijfolie en gewrichtsgezondheid

Reumatoïde artritis is een auto-immuunziekte die gewrichten aantast. Sommige onderzoeken hebben gekeken naar het mediterrane voedingspatroon – waarin olijfolie een rol speelt – in relatie tot gewrichtsgezondheid. Er kunnen verbanden worden gelegd, maar harde conclusies zijn nog niet mogelijk.

Samenvatting

Olijfolie is een belangrijk onderdeel van het mediterrane voedingspatroon en staat bekend om zijn enkelvoudig onverzadigde vetten en antioxidanten. De enige door EFSA goedgekeurde gezondheidsclaim voor olijfolie betreft polyfenolen die bijdragen aan de bescherming van bloedlipiden tegen oxidatieve schade. Voor andere genoemde effecten is aanvullend onderzoek nodig.

Altijd op de hoogte van het laatste gezondheidsnieuws? Abonneer je dan op onze nieuwsbrief: