Ons metabolisme vertraagt, maar niet wanneer je het verwacht

Laatst bijgewerkt op 28 januari 2022

De meesten van ons herinneren zich een tijd waarin we alles konden eten wat we wilden en geen grammetje bijkwamen. 

De timing van onze metabole levensfasen lijkt echter niet overeen te stemmen met de markers die we associëren met opgroeien en ouder worden.

Een nieuwe studie suggereert namelijk dat je metabolisme, de snelheid waarmee je calorieën verbrandt, in feite veel vroeger piekt en later aan zijn onvermijdelijke daling begint dan je zou denken.

Ook denken beïnvloedt je metabolisme

Een nieuwe grootschalige internationale studie analyseerde de gemiddelde hoeveelheid calorieën die meer dan 6.600 mensen verbrandden tijdens hun dagelijkse bezigheden. De leeftijd van de deelnemers varieerde van een week oud tot 95 jaar, en ze woonden in 29 verschillende landen.

Eerdere grootschalige studies keken vooral naar hoeveel energie het lichaam gebruikt voor de vitale basisfuncties (ademen, verteren en bloed pompen). Die basisfuncties maken echter slechts 50-70% uit van de calorieën die we dagelijks verbranden. De energie die we aan andere activiteiten besteden, zoals afwassen, de hond uitlaten, zweten in de sportschool, en zelfs aan denken en friemelen, is hierin niet meegerekend.

Om tot een getal voor het totale dagelijkse energieverbruik te komen, wendden de onderzoekers zich tot de “dubbel gelabeld water”-methode. Dit is een urinetest waarbij een persoon water drinkt waarin de waterstof en zuurstof in de watermoleculen zijn vervangen door natuurlijk voorkomende “zware” vormen, en waarbij vervolgens wordt gemeten hoe snel deze worden uitgeplast.

Baby’s hebben het snelste metabolisme

Gegevens van verschillende laboratoria werden samengevoegd en geanalyseerd, en brachten de enkele verrassingen aan het licht.

Zo hebben baby’s de hoogste stofwisselingssnelheid van allemaal; op hun eerste verjaardag verbranden ze 50% sneller calorieën voor hun lichaamsgrootte dan volwassenen.

Na de eerste stijging in de kindertijd, vertraagt het metabolisme van een persoon met ongeveer 3% per jaar tot onze twintiger jaren, wanneer het afvlakt tot een nieuw normaal niveau.

Verrassend genoeg leidden de groeispurten in de adolescentie niet tot een toename van de dagelijkse caloriebehoefte nadat onderzoekers rekening hadden gehouden met de lichaamsgrootte. 

Het metabolisme van mensen was het meest stabiel tussen het 20ste en het 50ste levensjaar. Ook de caloriebehoefte tijdens de zwangerschap had hier geen grote invloed op.

Daarnaast suggereren de bevindingen dat andere factoren ten grondslag liggen aan het buikje dat zich op middelbare leeftijd ontwikkelt. Onze stofwisseling begint pas na ons zestigste echt af te nemen. De vertraging is geleidelijk, slechts 0,7% per jaar. 

Toch heeft iemand van in de 90 wel 26% minder calorieën per dag nodig dan iemand van middelbare leeftijd. Het verlies aan spiermassa naarmate we ouder worden zou een verklaring kunnen zijn, aangezien spieren meer calorieën verbranden dan vet. Ook je cellen worden trager na je zestigste.

Samengevat

Veroudering gaat hand in hand met zoveel andere fysiologische veranderingen, en daarom zijn verschuivingen in metabolische processen moeilijk vast te pinnen. 

Deze studie toont aan dat het werk dat cellen doen verandert in de loop van het leven op een manier die we voorheen niet volledig konden inschatten. In tegenstelling tot wat we dachten, blijft ons metabolisme vrij stabiel tussen ons twintigste en ons vijftigste.^[1][2]

Meer van dat? Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief: