Slokdarmontsteking of geïrriteerde slokdarm: Symptomen, oorzaken en praktische tips

Laatst bijgewerkt op 8 september 2025

In dit artikel lees je wat een slokdarmontsteking precies is, welke klachten ermee gepaard kunnen gaan, wat de mogelijke oorzaken zijn en welke voedings- en leefstijlfactoren aandacht verdienen bij dit probleem.

Wat is een slokdarmontsteking?

Een slokdarmontsteking of oesophagitis is een ontsteking van het slijmvlies aan de binnenzijde van de slokdarm.

Indien men deze niet behandelt kan het problemen veroorzaken zoals pijn in de borststreek, slikproblemen, verzweringen of littekens met vernauwingen in de slokdarm.

Oorzaken van slokdarmontstekingen

Een slokdarmontsteking kan ontstaan door een infectie of door irritatie van het slijmvlies.
Infectieuze oorzaken zijn zeldzaam en treden meestal op bij een verzwakt immuunsysteem. Hierbij kunnen bacteriën, virussen of schimmels een rol spelen. Een voorbeeld is een candida-infectie, een gist die normaal in het lichaam voorkomt, maar bij verstoorde balans kan uitgroeien.

Bij een virale ontsteking is het vaak het herpesvirus dat betrokken is. In dergelijke gevallen wordt medicatie voorgeschreven door een arts. Ondersteunende voedingsstoffen zoals bepaalde vormen van beta-glucanen worden in de literatuur onderzocht in relatie tot het immuunsysteem, maar vormen geen vervanging voor medische behandeling.

Niet-infectieuze oorzaken zijn vaker voorkomend. Een veelvoorkomende oorzaak is gastro-oesofageale reflux (GER), waarbij maagzuur terugvloeit in de slokdarm. Het zure maagvocht kan het slokdarmslijmvlies irriteren en beschadigen. Reflux kan in verband staan met:

• veelvuldig braken
• gebruik van bepaalde pijnstillers zoals NSAID’s
• overmatig alcoholgebruik
• onvoldoende speekselproductie of hydratatie
• eerdere slokdarmoperaties of bestraling in de borstregio

De werking van de sluitspier tussen maag en slokdarm speelt hierbij een belangrijke rol. Als deze onvoldoende afsluit, bijvoorbeeld door druk op het middenrif, kan reflux makkelijker optreden.^[1]

Symptomen bij slokdarmontstekingen

Bij een slokdarmontsteking kan je specifieke symptomen waarnemen:

• Moeilijkheden en/of pijn bij het slikken.
• Maagzuur proeven in de mond.
• Het ontstaan van zweren in de slokdarm.
• Het gevoel hebben dat er iets in de keel vastzit.
• Pijn in de mond en keel hebben.
• Hees zijn en kuchen.
• Indigestie  en buikpijn.
• Misselijkheid en braken.
• Slecht ruikende adem.
• Pijn ter hoogte van de borststreek die soms verward wordt met een cardiaal probleem.

Hoe slokdarmontstekingen opsporen?

Om slokdarmontstekingen op te sporen zijn er verschillende onderzoeksmethoden. Zodra de arts een grondig lichamelijk onderzoek heeft uitgevoerd, kan men meer specifieke testen gaan uitvoeren. Deze omvatten:

1. Het endoscopisch onderzoek van de slokdarm: met een lange, flexibele en verlichte buis, de endoscoop, zal men in de slokdarm het slijmvlies gaan bekijken en eventueel een biopsie nemen.

2. De biopsie: is een klein stukje weefsel dat via de endoscoop afgenomen wordt uit het ontstoken gebied. Deze biopsie is nodig om na te gaan over welk soort ontsteking het gaat en/of er kankercellen aanwezig zijn in het weefsel.

3. Slikact: Dit is een onderzoek van de slokdarm waarbij men bariumpap moet drinken en men eerst en vooral onder rx-scopie de beweeglijkheid van de slokdarm nagaat. Barium zal anderzijds ook een laagje vormen op het slijmvlies van de slokdarm waardoor we abnormaliteiten in beeld kunnen brengen.

Afwijkingen zoals een uitstulping kunnen wijzen op een onderliggend probleem, terwijl onderbrekingen in het slijmvlies kunnen duiden op zweren.^[2]

Verschillende types slokdarmontstekingen

• Reflux-slokdarmontsteking: door terugvloei van maagzuur in de slokdarm (gastro-oesofageale reflux).
• Infectueuze slokdarmontsteking: veroorzaakt door bacteriën, virussen of schimmels.
• Barrett-slokdarm: een abnormale verandering in de cellen onderaan de slokdarm, vaak als gevolg van langdurige irritatie.
• Eosinofiele slokdarmontsteking: een ontsteking veroorzaakt door een verhoogd aantal witte bloedcellen, vaak gerelateerd aan allergieën.
• Behçet-syndroom: een vorm van vasculitis die zweren in de mond, slokdarm en andere delen van het lichaam kan veroorzaken.
• Graft-versus-hostreactie: een reactie die kan optreden na orgaan- of stamceltransplantatie.
• Slokdarmontsteking na bestraling: bij sommige mensen kan radiotherapie in de borstregio leiden tot irritatie van het slokdarmslijmvlies.^[3]

Het behandelen van slokdarmontstekingen

De behandeling van slokdarmontstekingen hangt af van de oorzaak. Mogelijke behandelingen omvatten:

• Medicijnen die de zuurproductie in de maag verminderen (zoals middelen tegen brandend maagzuur)
• Antibiotica, antischimmel- of antivirale middelen bij infectieuze oorzaken
• Pijnmedicatie (oraal of via infuus) om ernstige pijn te verlichten
• In ernstige gevallen wordt soms tijdelijk intraveneuze voeding gegeven om het slijmvlies rust te gunnen en ondervoeding of uitdroging te voorkomen
• Chirurgische ingrepen kunnen nodig zijn om de structuur van de slokdarm of de doorgang tussen slokdarm en maag te herstellen, bijvoorbeeld bij een blijvende vernauwing

Hersteltijd slokdarmontsteking (oesofagitis)

De hersteltijd van een slokdarmontsteking hangt af van de oorzaak en de ernst. In veel gevallen verminderen klachten al binnen dagen tot 2 weken, maar volledig herstel van het slijmvlies kost meestal langer.

Hoe lang duurt herstel per oorzaak?

• Zuurreflux (GERD / erosieve oesofagitis)
  Met zuurremmers herstelt het slijmvlies doorgaans in 4–8 weken; bij ernstigere vormen soms 8–12 weken en onderhoud nodig.
• Pillen-oesofagitis (door medicijnen die blijven hangen)
  Klachten verbeteren vaak binnen 24–72 uur na aanpassen/stoppen; genezing meestal in 1–2 weken.
• Infectieuze oesofagitis (Candida, virussen)
  Zichtbare verbetering in enkele dagen met behandeling; genezing vaak in 2–3 weken.
• Chemische/brandwond-schade
  Herstel kan weken tot maanden duren; kans op vernauwingen (stricturen) is groter.
• Eosinofiele oesofagitis
  Chronisch beloop: verbetering vaak binnen 2–8 weken met dieet/medicatie, maar langdurige (onderhouds)zorg is meestal nodig.

Sneller herstellen: praktische tips

Bij een geïrriteerde slokdarm kan het helpen om tijdelijk bepaalde voedingsmiddelen te vermijden en te kiezen voor zachtere alternatieven.

• Eet slim: kleinere, vetarme maaltijden; niet meer eten binnen 3 uur voor het slapengaan.
• Beperk triggers: alcohol, koffie, munt (pepermunt), chocolade, pittig en zeer vet eten.
• Slaap met verhoogd hoofdeinde: ongeveer 10–15 cm.
• Stop met roken en werk aan een gezond gewicht om refluxdruk te verlagen.
• Neem pillen veilig in: altijd met een groot glas water en niet meteen gaan liggen.
• Wees voorzichtig met NSAID’s (zoals ibuprofen/naproxen); overleg over bescherming of alternatieven.

Vermijd dit in je dieet:

• Kruidige producten zoals curry, chilipoeder, peper en nootmuskaat
• Harde voeding zoals noten, crackers en rauwe groenten
• Zure producten zoals tomaten, citrusvruchten en vruchtensappen
• Alcohol en tabak

Kies voor:

• Zachte voeding zoals appelmoes, gekookte granen, aardappelpuree, pudding
• Eiwitrijke shakes als aanvulling
• Kleinere, frequente maaltijden om de belasting op de slokdarm te verminderen

Altijd op de hoogte van het laatste gezondheidsnieuws? Abonneer je dan op onze nieuwsbrief: