Probiotica en slechte adem (halitose): wat zegt onderzoek?

Laatst bijgewerkt op 2 oktober 2025

Als je adem niet al te fris ruikt na een koffiepauze of als je pas wakker bent, is dat niet meer dan normaal. Maar soms kun je een langere tijd last hebben van een slechte adem en weet je niet precies hoe je dat kunt behelpen. In dit artikel lees je wat chronische slechte adem (halitose) is en welk onderzoek er is naar probiotica in de mond.

Halitose is een aandoening waarbij een onaangename geur zich oraal verspreidt en veroorzaakt wordt door het rotten van zwavelhoudende aminozuren. De geur kan afkomstig zijn van de mond, tanden of een ander onderliggend probleem. Ongeveer één op vijf personen kampt wel eens met (chronisch) slechte adem. Omdat het zo veelvoorkomend is, is het zinvol om de mogelijke oorzaken en onderzochte aanpakken te kennen.

Wat is de oorzaak van een slechte adem?

Een slechte adem is een veelvoorkomend probleem dat snel kan opgelost worden met een poetsbeurt of wat mondwater. De verschillende oorzaken lopen veelal uiteen^[1]:

• Slechte mondhygiëne: Bacteriën breken voedseldeeltjes af die tussen je tanden of in je mond vastzitten. De onaangename geur wordt dus veroorzaakt door de combinatie van bacteriën en rottend voedsel in de mond. Door minstens tweemaal daags je tanden te poetsen en ook eens te flossen kun je het vastzittend voedsel verwijderen voor het gaat rotten. Je gebit onderhouden is trouwens ook nodig om de kans op gaatjes en ontstekingen te verkleinen. Die zorgen ook weer voor een onaangename geur.
• Het eten van bepaalde voeding: Bij het eten van uien, knoflook, specerijen of andere sterk geurende voedingsmiddelen absorbeert je maag de oliën uit die voeding. Deze oliën komen op hun beurt terecht in de bloedbaan en reizen zo naar je longen. Zo ontstaat een geur die tot 72 uur lang aan je adem te ruiken kan zijn. Sterk ruikende dranken zoals koffie of alcohol zorgen ook voor een slechte adem.
• Droge mond: Het speeksel in je mond zorgt ervoor dat bacteriën en schimmels zich niet meteen kunnen ontwikkelen. Heb je dus een droge mond, dan is de kans op bacteriën en een slechte adem groot. Een droge mond kun je krijgen van alcohol, sigaretten, stress, ademen door je mond of bepaalde medicatie.
• Ontstekingen in de mond-, keel-, of neusholte: Ontstekingen zoals mondslijmvliesontsteking, sinusinfectie, bronchitis of ontstoken amandelen kunnen bijdragen aan een onaangename geur in de mond.
• Ziektes: In sommige gevallen is een slechte adem het gevolg van een onderliggende ziekte, denk maar aan diabetes of slaapapneu. Indien je (chronisch) slechte adem niet door bovenstaande oorzaken ontstaan is, kun je best even een arts raadplegen.

Onderzoek naar probiotica en mondgezondheid neemt toe, maar resultaten verschillen per studie en zijn vaak kortdurend.

Welke gevolgen kan halitose hebben?

Het is niet eenvoudig om langdurig door het leven te gaan met een slechte adem. Daarom zijn er een aantal gevolgen aan toe te schrijven:

• Sociaal isolement
• Slechtere levenskwaliteit
• Angst en schaamte in het openbaar
• Verslechterd zelfbeeld

Wat is probiotica?

Er komen steeds meer producten op de markt die probiotica, levensvatbare bacteriën die in onderzoek worden bestudeerd, bevatten. Probiotica zijn vooral gekend voor hun rol in studies naar de darmen. Er zijn ook studies die mogelijke effecten op de mondflora hebben onderzocht. Hieronder vatten we onderzoeksbevindingen samen, zonder een werking te claimen.

Orale probiotica en de mondflora

Een studie uit 2012 bekijkt of bevindingen rond probiotica uit de darmen ook gelden voor de mond.^[2] Cariës (gaatjes) kunnen gezien worden als een verstoring van het microbiële evenwicht waarbij orale microbiota overheersen. In kleine, kortdurende studies is een afname van cariogene bacteriën in speeksel gezien na gebruik van bepaalde stammen (o.a. Lactobacillus, Bifidobacterium, Streptococcus). Of dit zich vertaalt naar minder gaatjes op de lange termijn, is niet aangetoond.

Een analyse uit 2017 van vijftien artikelen over probiotica en mondhygiëne vond dat het aantal kolonievormende eenheden (CFU’s) van enkele orale pathogenen kon afnemen.^[3] De auteurs benadrukken dat grotere, langere RCT’s nodig zijn om effectiviteit op klinische uitkomsten (zoals incidentie/prevalentie) te bevestigen en dat specifieke stammen, doses en duur nog moeten worden vastgesteld. De vermeende gunstige effecten op onaangename mondgeur zijn geëvalueerd, maar er is meer bewijs nodig om preventie of behandeling van halitose te onderbouwen.

Wat onderzoeken tot nu toe lieten zien

#1 Interactie met tandplak-bacteriën
Een studie uit 2016 beschreef dat stam A12 de groei van Streptococcus mutans kon remmen[4]. Dit zegt nog niets over een duurzaam effect op tandplak of gaatjes.^[4]

#2 Bevindingen rond halitose-geassocieerde bacteriën
In een kleine studie (n=23) met Streptococcus salivarius werd na ‘wash-out’ met antimicrobieel mondwater een afname gezien van bacteriën die samenhangen met halitose; 85% van de deelnemers liet zo’n afname zien[5]. De klinische relevantie en duur van het effect vergen grotere, langere RCT’s.^[5]

#3 Dieronderzoek naar orale carcinogenese
Een studie uit 2013 bij ratten met Lactobacillus salivarius meldde gunstige signalen[6]. Dit is niet te vertalen naar preventie of behandeling bij mensen.^[6]

#4 Gingivitis-scores in een RCT
In een RCT (n=59) met Lactobacillus reuteri waren gingivitis-scores na twee weken lager dan bij placebo[8]. Bevestiging met langere follow-up is nodig.^[7]

#5 Ontstekingsmarkers in kleinschalig onderzoek
Onderzoeken met Lactobacillus brevis en gefermenteerde melk lieten lagere ontstekingsmarkers of -scores zien[9,10]. Resultaten zijn heterogeen en niet algemeen toepasbaar.^[8][9]

Kent orale probiotica bijwerkingen?

Over het algemeen worden orale probiotica goed verdragen; soms komen milde klachten zoals gasvorming of een opgeblazen gevoel voor. Bij een voorgeschiedenis aan gezondheidsproblemen, gebruik van immuunsuppressiva of tijdens zwangerschap: overleg met je arts voordat je een supplement overweegt.

Altijd op de hoogte van het laatste gezondheidsnieuws? Abonneer je dan op onze nieuwsbrief: