Maagzweren en Helicobacter pylori: onderzoek en inzichten

Laatst bijgewerkt op 2 september 2025

Maagzweren en infecties met de bacterie Helicobacter pylori komen wereldwijd veel voor. Wetenschappers onderzoeken al decennia welke factoren bijdragen aan schade van het maagslijmvlies en welke voedingsstoffen of plantenextracten mogelijk een ondersteunende rol spelen. Dit artikel bespreekt bevindingen uit wetenschappelijke studies naar zinkcarnosine, zoethout en cranberry.

Zink en carnosine: focus van onderzoek

Uit dier- en laboratoriumonderzoek blijkt dat zink in combinatie met carnosine een stabiliserend effect kan hebben op de maagwand. Onderzoekers zagen dat dit complex de integriteit van maagslijmvliescellen beter in stand hielp houden bij blootstelling aan irriterende stoffen zoals alcohol of bepaalde pijnstillers.

Japanse studie bij patiënten

In een klinische studie in Japan werden 66 patiënten met een H. pylori-infectie onderzocht. Zij kregen gedurende zeven dagen een standaardbehandeling met drie soorten antibiotica. Een deel van de groep kreeg daarnaast ook zinkcarnosine.

• Bij alleen antibiotica verdween de bacterie bij ongeveer 86% van de patiënten.
• Bij de combinatie van antibiotica en zinkcarnosine werd een 100% uitroeiing van H. pylori waargenomen.

Dit suggereert dat zinkcarnosine de werkzaamheid van een standaardbehandeling kan ondersteunen. Meer onderzoek is echter nodig om dit effect breed te bevestigen.

Zoethoutwortel: traditioneel gebruik en studies

Zoethout (Glycyrrhiza glabra) is al eeuwenlang bekend in de kruidengeneeskunde. Moderne studies hebben gekeken naar de mogelijke invloed op het maagslijmvlies en op de H. pylori-bacterie.

• In laboratoriumonderzoek werd gezien dat zoethoutextract de slijmproductie in de maag kan bevorderen en ontstekingsreacties kan remmen.
• Sommige componenten van zoethout lieten in vitro een remmend effect zien op de groei van H. pylori, zelfs bij stammen die resistent zijn tegen antibiotica.

Omdat hoge doses van bepaalde stoffen in zoethout (glycyrrhizine) bijwerkingen kunnen geven, wordt vaak gewerkt met DGL (deglycyrrhizinated licorice), waar deze stof grotendeels uit verwijderd is.

Zoethout (Glycyrrhiza glabra) draagt bij aan de normale werking van de maag en van de spijsvertering*.

(*Gezondheidsclaims in afwachting van goedkeuring door de Europese Commissie.)

Cranberry: van urinewegen naar maagonderzoek

Cranberry staat vooral bekend om de rol bij urinewegonderzoek. Recente studies suggereren dat cranberry-extract ook interessant kan zijn in relatie tot H. pylori.

• In een gecontroleerde Chinese studie met 189 volwassenen bleek dat dagelijks cranberrysap drinken de kans op een positieve H. pylori-test na 35 dagen verlaagde ten opzichte van placebo.
• Onderzoekers denken dat proanthocyanidinen (PAC’s) in cranberry verhinderen dat bacteriën zich hechten aan het maagslijmvlies.

Let op, voor cranberry zijn gezondheidsclaims door de EFSA tot nu toe afgewezen. Informatie over laboratoriumstudies en klinische observaties mag puur informatief gedeeld worden, maar mag niet gebruikt worden als productclaim.

Conclusie

Maagzweren en Helicobacter pylori zijn complexe gezondheidsproblemen. Naast medische behandelingen is er wereldwijd veel onderzoek gedaan naar voedingsstoffen en plantenextracten zoals zinkcarnosine, zoethout en cranberry.

• Zinkcarnosine: mogelijk ondersteunend bij antibioticatherapie.
• Zoethout: traditioneel gebruikt, met interessante onderzoeksresultaten (on hold claim).
• Cranberry: bevat stoffen die in laboratoriumonderzoek de hechting van H. pylori kunnen beïnvloeden (geen toegestane claim).

Deze bevindingen zijn waardevol voor de wetenschap, maar vormen geen vervanging voor medisch advies of behandeling. Raadpleeg bij maagklachten altijd een arts.

Altijd op de hoogte van het laatste gezondheidsnieuws? Abonneer je dan op onze nieuwsbrief: