Blaasontsteking: Klachten, oorzaken en onderzoek naar cranberry

Laatst bijgewerkt op 1 oktober 2025

Een blaasontsteking is een vervelend kwaaltje waar vrouwen vaker mee te maken krijgen dan mannen. Cranberry (veenbes) wordt vaak onderzocht in de context van urineweggezondheid. Hieronder zetten we onderzoeksbevindingen op een rij voor leefstijl en voeding rond (terugkerende) urineweginfecties (UWI). Bij alarmsymptomen of aanhoudende klachten is medische beoordeling nodig.

Een blaasontsteking is niet helemaal hetzelfde als een urineweginfectie: het verschil zit in de lokalisatie van de infectie. Bij een urineweginfectie is het slijmvlies aan de binnenkant van de urinewegen ontstoken en een blaasontsteking is gekenmerkt door een infectie van de lagere urinewegen.

Een blaasontsteking kent een aantal oorzaken, bijvoorbeeld langdurig diarree of niet direct uitplassen na geslachtsgemeenschap: dit kan de kans op een blaasontsteking vergroten.

Voor je stappen zet, neem bij eerste symptomen contact op met je (huis)arts, zeker bij koorts, flankpijn, zwangerschap, mannen en kinderen.

De symptomen van een blaasontsteking

De symptomen van een blaasontsteking zijn meestal gemakkelijk herkenbaar, maar ze verschillen van de plaats waar de infectie zich voordoet.^[1] Er kan een onderscheid gemaakt worden tussen het bovenste en het onderste systeem.

1. Symptomen in het bovenste deel van de urinewegen (nieren en urineleiders)

Bij een infectie ter hoogte van de nieren spreken we over een pyelonefritis. Deze kan ernstige gevolgen hebben en moet tijdig behandeld worden. De symptomen die ons moeten alarmeren zijn:

• Koorts boven de 38°C
• Misselijkheid en braken evenals diarree
• Pijn ter hoogte van de zijkant van de bovenrug; de pijnlijke zijde komt meestal overeen met de nier die ontstoken is
• Meer last bij het plassen

2. Symptomen in het onderste deel van de urinewegen (blaas en onderste urineweg naar buiten toe):

• Troebele en slecht ruikende urine
• Heel dikwijls kleine beetjes moeten plassen
• Ongemakken en pijn bij het plassen
• Lage buikpijn en rugpijn
• Zich algemeen slecht voelen

Overmatig of verkeerd gebruik van antibiotica kan namelijk bijdragen tot antibioticaresistentie, een risico dat het juist moeilijker kan maken om terugkerende blaasontstekingen te behandelen. Bespreek keuze en duur van behandeling altijd met je arts.

Blaasontsteking oorzaak

Als vrouw heb je volgens deskundigen een veel grotere kans op een blaasontsteking: niet minder dan 1 op 2 vrouwen krijgt ooit te maken met een blaasontsteking in hun leven! Voor mannen ligt dit geval veel lager, namelijk 1 op 10.^[2] Soms zijn blaasontstekingen genetisch bepaald. Een infectie aan de urinewegen kan echter ook veroorzaakt worden door bacteriën, virussen en andere ziekteverwekkers.

De grootste boosdoener is hier de darmbacterie Escheria Coli. De E. Coli bacterie is afkomstig uit de dikke darm en kan soms via de anus in de urinebuis terechtkomen. Daarom is het volgens dokters ook zo belangrijk, vooral voor vrouwen, om van voor naar achter te vegen. Via de anus reist de E. coli bacterie naar de blaas en nestelt zich daar om vervolgens de nieren te infecteren. Om dit te vermijden, behandel je een blaasontsteking best zelf van zodra je symptomen ervaart.

Wat zegt onderzoek over niet-medicamenteuze middelen?

1) Cranberry (veenbes)

Onderzoek suggereert dat cranberry-bestanddelen (proanthocyanidinen) het aanhechten van E. coli aan de blaaswand kunnen bemoeilijken (preventie-context bij recidiverende UWI). Dit is informatieve context; het vervangt geen medische behandeling.^[3] Ongezoete cranberryproducten (sap, capsules) worden vaak in studies gebruikt; gezoete varianten leveren veel suiker.

Lees ook Cranberries & veenbessen gezond: 5 voordelen

2) Voldoende drinken

Voldoende drinken (ca. 1,5–2 liter/dag, tenzij je arts anders adviseert) wordt vaak geadviseerd om de urineproductie op peil te houden. Dit is een algemene leefstijltip en geen behandeling op zich.^[4] Geef de voorkeur aan water; suiker- en cafeïnerijke dranken kunnen de blaas irriteren.

3) Voedingstips (algemene leefstijl)

Je kunt kiezen voor waterrijke voedingsmiddelen (watermeloen, komkommer, citrus, aardbeien, sla, …). Als je blaas gevoelig reageert, kan het helpen om prikkelende factoren (bijv. overmaat cafeïne/alcohol) te beperken.

• Bananen: vezels, B6, kalium
• Aardappelen: bron van diverse B-vitamines in de schil
• Eieren: eiwitbron — algemene voeding; geen specifieke werking op blaasontsteking aangetoond
• Noten: eiwitten en vezels
• Probiotica (yoghurt, kefir, tempeh, kimchi, miso, kombucha, augurken): studies onderzoeken bepaalde Lactobacillus-stammen in de context van vaginale/urinaire microbiota bij vrouwen met recidiverende UWI; resultaten verschillen per stam en studie-opzet.

Even samenvatten

Leefstijl en hygiëne (voldoende drinken, tijdig plassen, van voor naar achter vegen, urineren na seks) en voedingskeuzes zoals cranberry in preventie-context komen in onderzoek naar recidiverende UWI’s regelmatig terug. Dit is geen vervanging van professioneel medisch advies of behandeling.

Altijd op de hoogte van het laatste gezondheidsnieuws? Abonneer je dan op onze nieuwsbrief: