Maagontsteking: uitleg, veelvoorkomende symptomen en preventie

Laatst bijgewerkt op 30 september 2025

Heb je last van maagklachten? Dan zou er sprake kunnen zijn van een maagontsteking, ook wel gastritis genoemd. In dit artikel lees je hoe je de symptomen herkent, wat mogelijke oorzaken zijn en welke stappen je kunt nemen.

Wat is een maagontsteking?

Een maagontsteking of gastritis is een irritatie of ontsteking van het slijmvlies van de maag.

Een maagontsteking kan plots optreden en dan noemen we het een acute maagontsteking of het kan ook chronisch gedurende een veel langere periode voorvallen waardoor het een chronische maagontsteking genoemd wordt. Een maagontsteking maakt soms onderdeel uit van een andere medische ziekte.

Een voorbeeld van een acute maagontsteking is maaglast na het gebruik van alcohol, pijnstillers of aspirinetabletten. Een chronische maagontsteking die gedurende lange tijd hardnekkig aanwezig is, kan het gevolg zijn van de aanwezigheid van de bacterie Helicobacter Pylori die de maagwand aantast en doet ontsteken.^[1]

Hoe lang duurt een maagontsteking? Dit verschilt van persoon tot persoon. Acute gastritis duurt ongeveer 2-10 dagen. Als chronische gastritis niet wordt behandeld, kan dit weken tot jaren duren.

Symptomen van een maagontsteking

Veel mensen die een maagontsteking hebben ervaren zelfs geen symptomen. Hoe een maagontsteking voelt is dus moeilijk te zeggen. De symptomen die patiënten kunnen ervaren zijn:

• Misselijkheid of terugkerende maagklachten
• Zwelling van de buik
• Buikpijn
• Braken
• Indigestie
• Brandend of knagend gevoel in de maag tussen maaltijden of ’s nachts
• Haperingen
• Verlies van eetlust
• Het braken van bloed
• Zwarte, teerachtige stoelgang

Oorzaken van maagontstekingen

Gastritis wordt vaak geassocieerd met het gebruik van bepaalde medicijnen, medische en chirurgische behandelingen, fysieke belasting, sociale gewoonten, chemische producten en infecties. De meest voorkomende zijn als volgt:

Medicatie: aspirine, niet-steroïdale anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID’s waaronder ibuprofen of naproxen), steroïden, kaliumsupplementen, ijzertabletten en chemotherapie.

Het inslikken van vergif of objecten: bijtende zuren, zware alcoholische dranken, het inslikken van vreemde voorwerpen zoals bijvoorbeeld paperclips.

Na medische of chirurgische ingrepen: fysieke stress bij ernstig gewonde mensen, na medische handelingen zoals een endoscopisch onderzoek van de maag, na maagoperaties, na bestraling bij kanker, bij auto-immuunziekten, pernicieuze anemie of chronisch overgeven.

Infecties: tal van infecties kunnen aan de basis liggen van een chronische maagontsteking. De meest voorkomende is een ontsteking door de Helicobacter Pylori, maar er zijn nog tal van andere infecties mogelijk. Deze betreffen tuberculose, syfilis, virale infecties, schimmelinfecties of de aanwezigheid van parasieten en wormen.

Stress: ernstige stress die het gevolg is van een operatie, brandwonden of ernstige infecties veroorzaken regelmatig een acute gastritis. Een maagontsteking door stress wordt ook wel eens emotionele gastritis genoemd.

Het onderzoeken van maagontstekingen

Wanneer een maagontsteking blijft duren is het nodig om dit nader te onderzoeken en zijn er bijkomende testen nodig.

Endoscopisch onderzoek: een onderzoek waarbij een holle buis met een lens (endoscoop) via de mond in je slokdarm, maag en dunne darm wordt gebracht. Hiermee zal de dokter op zoek gaan naar ontstekingen. Wanneer een verdacht gebied ontdekt, kan men direct kleine weefselmonsters (biopsies) nemen om in het laboratorium te onderzoeken. Ook bij een vermoeden van H. Pylori is een biopsie nodig ter bevestiging.

Het testen op H. Pylori: deze kan gedetecteerd worden via een bloed- of ademtest, of het onderzoeken van de ontlasting. De ademtest bestaat erin dat men eerst een glaasje met een duidelijke, smaakloze vloeistof drinkt die radioactieve koolstof bevat. In de maag gaat de H. Pylori de vloeistof afbreken en ervoor zorgen dat er radioactieve koolstof in de adem terechtkomt. Door om een bepaalde tijd in een vloeistof te blazen vangt men deze op en kan men gaan testen hoeveel erin zit.

De behandeling van maagontstekingen: Gouden tip

Zodra de oorzaak van een maagontsteking is vastgesteld, kan er gericht behandeld worden. Als de klachten het gevolg zijn van medicatiegebruik of overmatig alcoholgebruik, kan het wegnemen van die oorzaken al verlichting geven. Bij een maagontsteking veroorzaakt door bijvoorbeeld Helicobacter pylori, syfilis, tuberculose, virale infecties of schimmels, wordt doorgaans gestart met een gerichte medicamenteuze behandeling.

Een gouden tip bij maagontstekingen? In veel gevallen helpt het om prikkelende voedingsmiddelen zoals alcohol, cafeïne en sterk gekruid of vet voedsel tijdelijk te vermijden. Een gezond voedingspatroon, voldoende rust en het beperken van maagbelastende factoren kunnen bijdragen aan het behoud van een normale spijsvertering.

Een onbehandelde maagontsteking kan leiden tot complicaties zoals zweren of maagbloedingen. Sommige vormen van chronische gastritis verhogen op termijn het risico op maagkanker, vooral in combinatie met een langdurige Helicobacter pylori-infectie. Regelmatige medische controle is in dat geval belangrijk.

Preventie van maagontstekingen

De preventie van maagontstekingen begint bij het vermijden van factoren die het maagslijmvlies kunnen irriteren of beschadigen. Denk daarbij aan bepaalde soorten medicatie, zoals aspirine en NSAID’s (bijvoorbeeld ibuprofen of naproxen), die bij langdurig gebruik de maag kunnen belasten.

Ook het stoppen met roken, het beperken van cafeïne-inname en het vermijden van overmatig alcoholgebruik kunnen bijdragen aan het behoud van een gezonde maagfunctie.

Ervaar je maagklachten bij het gebruik van medicatie? Overleg dan altijd eerst met je arts voordat je ermee stopt of aanpassingen doet.^[2]