Wat is het pootje (jicht)?<\/h2>\n\n\n\n
Jicht of ‘het pootje’ is een stofwisselingsziekte die gepaard kan gaan met zeer pijnlijke opstoten van gewrichtsontsteking (artritis). Ze is toe te schrijven aan een te hoog gehalte aan urinezuur in het bloed en de weefsels, en kan mede te wijten zijn aan een ongezonde leefwijze.<\/p>\n\n\n\n
Jicht is in hoofdzaak een gewrichtsaandoening die optreedt bij een te hoog gehalte aan urinezuur in het bloed, de weefsels en de urine. Urinezuur is het eindproduct van de stofwisseling van welbepaalde stikstofrijke verbindingen: de zogenaamde purines, die onderdelen zijn van DNA en RNA.<\/p>\n\n\n\n
Ongeveer 90% van de purines die in ons lichaam vrijkomen, ontstaan door de afbraak van cellen. Dit is een natuurlijk proces waarbij oude cellen vervangen worden door nieuwe. De overige 10% is afkomstig uit onze voeding.<\/p>\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/degezondheidswinkel.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/bigstock-Foot-Pain-Asian-Woman-Feeling-451018841-kopieren.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\nVerhoogd urinezuur: wanneer wordt het een probleem?<\/h2>\n\n\n\n
Urinezuur wordt verhoogd genoemd bij mannen boven 7 mg\/dl en bij vrouwen boven 6,5 mg\/dl. Bij de meeste mensen leidt dit niet meteen tot klachten, maar bij een verdere stijging kan urinezuur uitkristalliseren in gewrichten en de typische jichtpijn veroorzaken.<\/p>\n\n\n\n
Wanneer ons lichaam onvoldoende uricase aanmaakt (het enzym dat het weinig oplosbare urinezuur omzet naar een beter oplosbare stof), wanneer de nieren onvoldoende urinezuur afscheiden via de urine, of wanneer we langdurig al te purinerijke voeding gebruiken, dan kan urinezuur zich ophopen.<\/p>\n\n\n\n
Urinezuur is overigens geen fundamenteel schadelijke stof. Pas wanneer de spiegel te hoog oploopt, ontstaan er problemen.<\/p>\n\n\n\n
De jichtaanval: hoe pijnlijk is het en hoe lang duurt het?<\/h2>\n\n\n\n
Een jichtaanval begint plotseling, vaak ’s nachts, met hevige pijn in de grote teen of een ander gewricht. Het getroffen gewricht wordt rood, warm en gezwollen. Zonder behandeling duurt een aanval gemiddeld vijf tot zeven dagen, maar kan ook langer aanhouden.<\/p>\n\n\n\n
Wanneer de urinezuurspiegel al te hoog<\/strong> is (bij mannen doorgaans meer dan 12 mg\/dl, bij vrouwen meer dan 10 mg\/dl), dan kan urinezuur namelijk gaan uitkristalliseren<\/strong>. Urinezuur neemt hierbij de vorm aan van scherpe naalden, en vooral in de gewrichten kan zoiets door het prikkelen van het gevoelige kraakbeen leiden tot een hevige pijnaanval<\/strong>.[1]<\/sup><\/a><\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n Die pijnaanval wordt in de volksmond vaak ‘het pootje’ of ‘de kozijntjes’ genoemd. De klassieke jichtaanval doet zich vooral voor ter hoogte van de dikke teen<\/strong>, maar ook andere gewrichten zoals de middenvoet, de enkel, de knie, de pols en zelfs de vingergewrichten kunnen aangetast zijn.[2]<\/sup><\/a><\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n Naast de acute pijn kan een getroffen gewricht ook rood, gezwollen, warm en uiterst gevoelig<\/strong> worden voor aanraking. Jichtaanvallen komen in 90% der gevallen voor bij mannen en dit in de leeftijdsgroep van 40 \u00e0 50 jaar<\/strong>. Vrouwen worden vooral na de menopauze getroffen. Jichtaanvallen treden het meest op in de winter en in de vroege lente en beginnen heel vaak \u2019s nachts.<\/p>\n\n\n\n Jichtaanvallen komen in 90% van de gevallen voor bij mannen, voornamelijk in de leeftijdsgroep van 40 tot 50 jaar. Vrouwen worden vooral na de menopauze getroffen. Aanvallen treden het vaakst op in de winter en de vroege lente. Jicht beperkt zich niet altijd tot de grote teen. Na jarenlang verhoogde urinezuurspiegels kunnen kristallen zich ook elders in het lichaam afzetten: in weke weefsels, gewrichten en zelfs de nieren.<\/p>\n\n\n\n Urinezuur kan zich ook in weke weefsels neerzetten. Vooral na een jarenlange verhoging van de urinezuurspiegel kunnen zich onderhuids pijnlijke knobbeltjes vormen die geleidelijk groeien. Deze jichtknobbels worden aangetroffen:<\/p>\n\n\n\n Bij veel jichtpati\u00ebnten zet urinezuur zich op den duur ook af in de nieren, waarbij urinezuurstenen kunnen ontstaan. Dit kan de nierfunctie verminderen en, wanneer er stenen worden gevormd, pijnlijke nierkolieken veroorzaken.<\/p>\n\n\n\n Jicht heeft zelden \u00e9\u00e9n enkele oorzaak. In de meeste gevallen speelt een combinatie van factoren een rol: erfelijke aanleg, leefstijl, nierfunctie en medicijngebruik.<\/p>\n\n\n\n Er is geen eenduidige oorzaak van een verhoogde urinezuurspiegel. In ongeveer 70% van de gevallen is er sprake van een te hoge productie van urinezuur in het lichaam; in de andere 30% wordt urinezuur onvoldoende ge\u00eblimineerd. De oorzaak is vaak een combinatie van:<\/p>\n\n\n\n Mensen met slaapapneu hebben twee keer meer kans op jicht dan mensen zonder slaapapneu, ongeacht hun BMI. Zelfs bij een gezond gewicht verhoogt slaapapneu het risico.<\/p>\n\n\n\n Recent onderzoek bij 16.000 pati\u00ebnten met slaapapneu toont aan dat zij twee keer vaker kans maken om jicht te ontwikkelen.[3]<\/sup><\/a><\/span><\/span> Dit risico ontwikkelt zich ongeacht het BMI.<\/p>\n\n\n\n Doordat er tijdens slaapapneu minder zuurstof in het bloed is, stijgen de koolstofdioxide-niveaus in het lichaam. Dit leidt op zijn beurt tot een hogere urinezuurproductie, waardoor de kans op pijnlijke jichtaanvallen toeneemt.<\/p>\n\n\n\n De diagnose van jicht wordt gesteld via een bloedonderzoek. Wanneer er twijfel is, kan de arts ook het ontstekingsvocht in het getroffen gewricht microscopisch onderzoeken op urinezuurkristallen.<\/p>\n\n\n\n Jicht mag niet verward worden met pseudo-jicht<\/strong>. Deze gewrichtsaandoening treft eerder de grote gewrichten (knie\u00ebn, polsen, enkels), wordt veroorzaakt door kalkkristallen (calciumdifosformaat) in plaats van urinezuurkristallen, en hangt mede samen met een gebrek aan magnesium. De behandeling verloopt grotendeels gelijkaardig, maar de oorzaak en achterliggende factoren verschillen.<\/p>\n\n\n\n Bij een acute jichtaanval zijn sterke ontstekingsremmende pijnstillers doorgaans nodig. De pijn is vaak te hevig voor enkel zelfzorg. Raadpleeg altijd een arts.<\/p>\n\n\n\n Bij een acute jichtaanval zal meestal beroep moeten worden gedaan op de reguliere geneeskunde. E\u00e9n van de meest effectieve middelen is colchicine<\/strong>, afkomstig van de plant Colchicum autumnale<\/em> (herfststijlloos). Colchicine heeft een sterk ontstekingswerend effect, maar heeft vanaf een bepaalde dosis ook een belangrijke toxiciteit. Bijwerkingen zoals diarree, misselijkheid, branderigheid en uitgesproken dorst zijn mogelijk. Het wordt daarom uitsluitend op voorschrift en onder begeleiding van een arts gedoseerd.<\/p>\n\n\n\n Om buiten de aanvallen de urinezuurspiegel structureel te verlagen, schrijft de reguliere geneeskunde doorgaans allopurinol<\/strong> voor.<\/p>\n\n\n\n Enkele eenvoudige leefstijlaanpassingen kunnen bijdragen aan een stabielere urinezuurspiegel en minder frequente aanvallen.<\/p>\n\n\n\n Voeding heeft een beperkte maar re\u00eble invloed op de urinezuurspiegel. Slechts 10% van de purines in het lichaam is afkomstig uit voeding, maar bij een al te hoge urinezuurspiegel of bij aanvallen kan een tijdelijk purinearm dieet zinvol zijn.<\/p>\n\n\n\n Enkel wanneer de urinezuurspiegel sterk oploopt (12 mg\/dl bij mannen, 10 mg\/dl bij vrouwen) of tijdens een periode van aanvallen, kan een strikt purinebeperkt dieet tijdelijk aangewezen zijn. Wat betreft alcohol: bier en sherry zijn het meest nefast; rode wijn wordt beter in bescheiden mate gebruikt.<\/p>\n\n\n\n Verschillende kruiden worden al eeuwenlang ingezet als natuurlijke ondersteuning bij jicht. Volgens traditionele kennis dragen zij bij aan een normale vocht- en urine-uitscheiding of helpen ze bij het behoud van soepele gewrichten.<\/p>\n\n\n\n Traditioneel gebruikte kruiden:<\/p>\n\n\n\n *Gezondheidsclaims in afwachting van goedkeuring door de Europese Commissie.<\/p>\n\n\n\n Essenti\u00eble oli\u00ebn worden traditioneel gebruikt in massageolie om een aangenaam gevoel te geven op vermoeide gewrichten. Ze vervangen geen medische behandeling.<\/p>\n\n\n\n Essenti\u00eble oli\u00ebn zoals wintergreen (Gaultheria procumbens<\/em>), citroeneucalyptus (Eucalyptus citriodora<\/em>) en lavendel (Lavandula angustifolia<\/em>) worden traditioneel in massageolie gebruikt om de huid te verzorgen en een aangenaam gevoel op vermoeide gewrichten te geven. Meng maximaal 5% essenti\u00eble olie in een draagolie. Niet toepassen op beschadigde huid.<\/p>\n\n\n\n Voedingssupplementen kunnen een gevarieerde voeding aanvullen, maar vervangen haar niet. Voor de onderstaande nutri\u00ebnten zijn geen EU-goedgekeurde claims beschikbaar die specifiek op urinezuur of jicht gericht zijn. Gebruik ze uitsluitend als aanvulling en overschrijd de veilige dagdosering niet.<\/p>\n\n\n\n Altijd op de hoogte van het laatste gezondheidsnieuws?<\/strong> <\/em><\/strong>Abonneer je dan op onze nieuwsbrief:<\/em><\/p>\n\n\n\nKenmerken van een jichtaanval:<\/h2>\n\n\n\n
\n
<\/p>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/degezondheidswinkel.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Jicht.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\nAndere plaatsen waar jicht kan optreden<\/h2>\n\n\n\n
\n
Oorzaken van jicht<\/h2>\n\n\n\n
\n
De link tussen slaapapneu en jicht<\/h2>\n\n\n\n
Diagnose: hoe stelt de arts jicht vast?<\/h2>\n\n\n\n
Reguliere behandeling bij jicht<\/h2>\n\n\n\n
Algemene leefstijladviezen<\/h2>\n\n\n\n
\n
Voeding bij jicht: wat te vermijden en wat te eten<\/h2>\n\n\n\n
Af te raden<\/h3>\n\n\n\n
\n
Aan te raden<\/h3>\n\n\n\n
\n
Fytotherapie: traditioneel gebruikte kruiden<\/h2>\n\n\n\n
\n
Aromatherapie bij gewrichtsklachten<\/h2>\n\n\n\n
Voedingssupplementen als aanvulling<\/h2>\n\n\n\n
Supplement<\/th> Voordeel<\/th><\/tr><\/thead> Foliumzuur (vitamine B9)<\/a><\/td> Speelt een belangrijke rol in de aminozuursynthese<\/td><\/tr> Vitamine C<\/a><\/td> Ondersteunt het immuunsysteem; bevordert de opname van ijzer<\/td><\/tr> Vitamine E<\/a><\/td> Draagt bij tot de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress<\/td><\/tr> Omega-3-vetzuren (EPA\/DHA)<\/a><\/td> Draagt bij tot de instandhouding van een normaal vetgehalte in het bloed<\/td><\/tr> Enzymcomplexen (proteasen)<\/a><\/td> Geen EU-claim; gebruik alleen op advies van een specialist<\/td><\/tr> MSM<\/a>, glucosamine, chondro\u00eftinesulfaat<\/td> Geen EU-claim; populaire ingredi\u00ebnten in gewrichtsformules<\/td><\/tr> Vitamine-B-complex<\/a> (B5, B6)<\/td> B5: normale energiestofwisseling; B6: ondersteunt homocyste\u00efnemetabolisme<\/td><\/tr> Selenium<\/a>, zink<\/a>, quercetine<\/a><\/td> Selenium: beschermt cellen tegen oxidatieve stress; zink: normaal zuur-basemetabolisme<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n